Pomza, volkanik olaylar sonucu oluşmuş, gözenekli, hafif yapı malzemelerindendir. Türkiye yaygın pomza yataklarına sahiptir. En büyük rezervler; Bitlis, Van, Kayseri, Nevşehir ve Ağrı illerinde bulunmaktadır. Ülkemizde üretilen pomzanın %80’i iç piyasada inşaat sektöründe hafif yapı elemanı ve izolasyon malzemesi olarak tüketilmekte, kalan %20’sinin büyük bir bölümü tekstil pomzası olarak ihraç edilmektedir.

Bims, boşluklu, süngerimsi, volkanik olaylar sonucu oluşmuş, fiziksel ve kimyasal etkenlere karşı dayanıklı, gözenekli camsı volkanik bir kayaçtır. Yüksek oranda ve birbiriyle bağlantılı olmayan gözenekler içeren, %50’ye yakın nem suyu bulunduran ve dolayısıyla nemi alındığında özgül ağırlığı 0.5 g/santimetreküpe kadar düşebilen, toz haline getirildiğinde oldukça sert malzeme özelliği kazanan, ısı e ses yalıtkanlığına, uygun basınç dayanımı ve elastisite modülüne sahip ve özel kimyasal bileşimi olan, doğal bir malzemedir.

POMZA KULLANIM ALANLARI
Pomza ilk olarak Yunanlılar ve daha sonra Romalılar tarafından kullanılmıştır. Eski Yunanlılar ve ve Romalıların görkemli yapılarının birçoğunda hala gözlenebilmektedir. Roma duvarlarının inşaatında, su kanallarında ve daha pekçok anıtsal yapıtlarda kullanılmıştır. Pomza başlıca şu sektörlerde kullanılmaktadır:

- İnşaat sektörü
- Tekstil sektörü
- Tarım sektörü
- Kimya sektörü
- Diğer endüstriyel ve teknoloji alanlarda

BİMS’İN İNŞAAT SEKTÖRÜNDEKİ YERİ
Bims’in hem dünyada hem de ülkemizde en çok kullanıldığı alan inşaat sektörüdür. Hafif beton eldesinde agrega olarak kullanılmasıyla:

- Normal betona göre çok daha hafif olmalarından dolayı taşınma, kullanım ve işçilikte önemli tasarruf sağlanır.
- Temele aktarılan yük azalır ve yaklaşık %17 oranında inşaat demiri tasarrufu sağlanır.
- Isı ve ses yalıtkanı olarak normal betondan 4 kat fazla izolasyon kalitesi sağlanır.
- Yangına karşı normal betona göre dayanım sağlanır.
- Küflenmeye ve haşerele karşı direnç sağlar.
- Binalar dondan etkilenmez.

Bütün bu nedenlerden dolayı ülkemizde yapılarda kullanımını arttırmak gerekiyor. Özellikle kış dönemi uzun geçen ve en zengin pomza yataklarına sahip Doğu Anadolu’da daha yaygın kullanılması gerekmektedir. Şu anda bölgede hala yaygın olarak kullanılan nakliye bedeli yüzünden 2,5 kat maliyetle satılmaktadır. Bunun için inşaat yapan kişilerin pomza kullanımının ne denli faydalı olduğunu bilmeleri gerekir. Binaların yapı hafifliği de çok önemlidir. 1992 yılında meydana gelen Erzincan depreminde yıkılan binalarda tespit edilen nedenlerden biri de bina ağırlığı olmuştur. Çok katlı binalarda en çok hasar gören zemin ve 1.nci katlar olmuştur. Bunun da sebebi bu katlara daha fazla yük bindiğindendir. Bu yüzden deprem bölgesinde bulunan ülkemizde mümkün olduğunca hafif yapı yapılmalıdır.

BİMS SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE VE DÜNYADAKİ YERİ
Ülkemiz pomza rezervleri açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Araştırılmış alanlarda yaklaşık 3 milyar metreküp pomza rezervi olduğu tahmin edilmektedir. Pomza rezervlerinin İç anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde yoğunlaşmış olmalarına karşılık, Akdeniz ve Ege bölgelerinde de pomza rezervlerine rastlanmakta ve üretim faaliyetleri görülmektedir. Dünya pomza rezervleri açısından önemli bir yeri olan Türkiye, 10’a varan renk ve doku kalitesine sahip pomza türleri ile oldukça yüksek pazar şansına sahiptir. Toplam rezervin 1.5 milyar tonu Bitlis-Tatvan, 0,5 milyar tonu ise Nevşehir-Avanos-Ürgüp bölgelerindedir. Türkiye’deki asit karakterli pomzasının hemen hemen bütünü Nevşehir, Kayseri, Ağrı, Van, Kars, Bitlis, Isparta, Burdur ve Muğla illeri sınırları içerisindedir. Bu bölgelerde açık işletme yöntemiyle çıkarılan pomzalar, yurt içi itibariyle büyük oranda briket yapımında kullanılmaktadır. Ülkemizde en çok talep gören pomza, Nevşehir Bölgesinin beyaz renkli pomzasıdır.

Dünya’nın en önemli pomza üreticileri sırasıyla; İtalya, İspanya, Türkiye, Almanya, A.B.D., Yunanistan, İran, Guadalup, Martinlik ve Dominiktir. Görüldüğü gibi Akdeniz Bölgesi dünyanın en önemli pomza üretim bölgesidir. Türkiye’den 30’dan fazla ülkeye pomza ihracatı yapılmaktadır. A.B. ülkeleri ve A.B.D. en önemli paya sahip alıcılardır. Türk pomzasının başlıca alıcı sektörü tekstil endüstrisidir.

BİMS PAZARI VE TÜRKİYE
Dünya pomza pazarında ihracat ve ithalat politikaları ve fiyatlandırmalar büyük ölçüde gelişmiş ülkeler tarafından yönetilip yönlendirilmektedir. Pek çok Avrupa ülkesi ve A.B.D’nde pomza uzun yıllardan beri inşaat sektöründe kullanılmaktadır. Bu da pomza sektöründe büyük bir talebin oluşması anlamına gelmektedir. İtalya, Yunanistan ve Almanya bu talebe yıllarca cevap verebilmişler, bunun yanında tekstil pomzası ve endüstriyel pomza pazarını da ellerinde tutmuşlardır. Ancak gerek ihtiyacın artması, gerek söz konusu ülkelerde pomza rezervlerinin tükenmesi veya azalması nedeniyle potansiyel ülkelere de yönelmeler başlamıştır. Başta Türkiye olmak üzere, İzlanda, Yeni Zelanda gibi potansiyel açısından bol ve ucuz pomza kaynakları olan ülkelere baş vurulmuştur.

Ülkemizde başta Nevşehir ve Kayseri olmak üzere pomza rezervi ve işletmeleri bulunan illerdeki küçük işletmeler, başlangıçta bu işin çok karlı görünmesi ve talep yoğunluğu nedeniyle hiçbir politika belirlemeden ve kalite yatırımına girmeksizin ihracat işine girmişler, neticede ihracatçıların ülkemizde pek çok pomza üreticisinin ihracat talebi ile kendilerine başvurması, giderek bu anlamda kendi aralarında kıyasıya rekabet, ortak hareket, politikadan yoksun girişimler ve devletin bu gelişmelere ilgisiz kalması sonucunda birim fiyatlarda büyük düşüşler yaşanmıştır.

BİMS TEKNOLOJİSİNDEKİ GELİŞMELER VE REKABET GÜCÜ
Pomza üretim teknolojisi gerek AB ülkelerinde gerekse A.B.D.’de hemen hemen aynı teknoloji olup genelde mekanik kazı yöntemleriyle açık ocak işletmeciliği şeklinde yapılmaktadır. Ülkemiz pomza rezervlerinin gevşek üst örtü ve pomza katmanlarından oluşması nedeniyle delme patlatma uygulamaksızın mekanik kazı yoluyla pomza madenciliği yapılmaktadır. Pomzanın rekabet gücünü düşüren diğer bir etken de nakliye bedelidir. Ocaktan üretilen pomzanın, ihracat amacıyla limanlara nakliyesi, karoyolu ile yapılmaktadır. Karayolu taşımacılığı da pahalı olduğundan, çok düşük maliyetlerle ocaktan üretilen pomza yüksek taşıma bedelleri ile nakledildiğinden ocak çıkış fiyatının 4-5 hatta daha fazla katı maliyetlere ulaşmaktadır. Ayrıca yüksek navlun bedelleri ve deniz taşımacılığı birim ihraç bedellerini yükseltmekte ve bu maliyetler pomzanın rekabet gücünü düşürmektedir. Bu yüzden pomza potansiyeline sahip yerlerde nakliye için demiryolu taşımacılığına yönlendirilmelidir. Tabii bunun için demiryollarına gereken önem verilmelidir. Navlun bedelleri ve diğer giderler için pomza ihracatçısına yönelik iyileştirmeler yapılmalı ve finansman desteği sağlanmalıdır.