Bims taşı, teknik terminolojide “doğal hafif agrega” olarak nitelendirilmekte olup, “pomza taşı” olarak da adlandırılmaktadır. Yöresel adlandırmalar olarak da “Hışır taşı, küveki taşı, nasır taşı, topuk taşı, kisir” gibi isimlerler de anılmaktadır. Bims agregası, uluslararası birçok endüstriyel alanda uzun yıllardan beri kullanıla gelmiş volkanik kökenli bir endüstriyel hammaddedir. Ancak, ülkemiz açısından değeri ve önemi son 10 yılda anlaşılmaya başlanmış ve başta inşaat sektörü olmak üzere diğer endüstriyel alanlarda da kullanılmaya başlanılan bir hammadde konumuna gelmiştir. Bims taşı, endüstriyel kullanım açısından; boşluklu, süngerimsi, volkanik olaylar neticesinde oluşmuş, fiziksel ve kimyasal etkenlere karşı dayanıklı, zararsız, uzun ömürlü, ısı ve ses yalıtım özelliği sağlayan, yüksek sıcaklıklara dayanıklı, camsı bir yapıya sahip volkanik bir kayaçtır.

Pomza, bilindiği gibi endüstriyel bir hammadde olarak birçok sektörel alanda kullanılmaktadır. Bu kullanım, endüstriyel amacına göre ya ana hammadde olarak veya katkı malzemesi biçimindedir. Pomzanın dünyada ve ülkemizde en yaygın kullanım alanı inşaat sektörüdür. Bununla beraber dünyada pek çok endüstri alanının da temel hammadde kaynağı olmasına rağmen, ülkemizde tekstil sektörü haricindeki diğer endüstri alanlarında durum farklılık göstermektedir. Bu farklılık, ithal-işlenmiş ürün halinde farklı ticari markalar olarak kullanılması, daha pahalı alternatif ürünlerin kullanımı ve kullanım alanlarındaki endüstri dallarına hitap edecek işleme tesisleri ile ilgili yatırımların yok denecek kadar az olmasından kaynaklanmaktadır.
Pomzadan üretilen inşaat elemanları temelde hafiflikleri dolayısıyla produktiviteyi artırdıkları için dünya inşaat endüstrisinde yaygın olarak kullanılırlar. Pomzadan mamul yapı elemanlarının yüksek ısı ve ses izolasyon kabiliyetleri kullanımda tercih sebebi olmuştur. Almanya’da yapı elemanı pazarının %20’sine yakın bir kısmına pomzadan mamul yapı elemanlarının hakim olduğu bilinmektedir. Hammaddenin sadece Neuwied’de bulunması gibi bir dezavantaja rağmen, hammaddesi pomza olan yapı elemanı üreticileri bu pazar payını daima koruyabilmişlerdir.

İnşaat sektöründe son yıllarda hafif yapı malzemelerine verilen önemin giderek artmasıyla birlikte, hammadde tüketiminde pomza taşının yapı malzemesi olarak kullanımı da giderek yaygınlaşmaktadır. Pomza, inşaat yapı malzemesi ürünlerinde istenilen özellikler olarak bilinen düşük birim hacim ağırlığı, yüksek ısı ve ses izolasyonu, iklimlendirme özelliği, kolay sıva tutması, mükemmel akustik özelliği, deprem yük ve davranışları karşısındaki elastikiyeti, yangına yüksek dayanımı ve alternatiflerine göre daha ekonomik oluşu gibi üstün özelliklerinden dolayı inşaat ve yapı endüstrisinde geniş bir kullanım alanı bulmaktadır. Ayrıca, inşaat sektöründe, tarihsel gelişim süreci içerisinde, yapılarda hafif beton karışımlarının kullanım gerekliliği çok eskilere kadar dayandığı da bilinen bir gerçektir. Daha önceleri dolu tuğla olarak kullanılan pomzanın değerlendirilmesi, 1920’li yıllardan sonra yaygınlaşmıştır. Bu yıllarda üretilen pomzadan mamul yapı elemanlarında bağlayıcı olarak kireç kullanılmıştır. Ancak kirecin priz süresinin çimentoya göre çok uzun olması ve sınırlı dayanım elde edilmesi, bağlayıcı olarak çimentoya yönelmeye sebep olmuş, çimento kullanımı ile üretilen ürünlerin priz ve depolama süreleri kısalmıştır.
Pomzanın gelişen teknoloji beraberinde alternatif ürünlerin artmasına rağmen dünya inşaat sektörü pazarındaki payını koruyabilmesi başlıca şu nedenlere dayanmaktadır:

a. Dünyanın muhtelif ülkelerinde inşaat sektörüne hitap edebilecek yeterli toplam rezerve sahip olması (dünya toplam pomza rezervi yaklaşık 18 milyar m3),
b. Optimum hafiflikteki yapı elemanını mümkün olan en ekonomik biçimde elde edilebilmesi,
c. Özel kalıplarla üretim ihtisaslaşması yaparak ekonomiklik ve izolasyon avantajlarının birleştirebilmesi.

Pomzanın tuğla imali için madencilik faaliyetleri neticesinde üretimi, örneğin Almanya’da 1845’li yıllara dayanmaktadır. Başlangıçtaki imalatta hidrate kireç kullanımı, son 60 yıl içerisinde çimento ve bazı özel bağlayıcılara yerini bırakmıştır. Bu sayede seri imalat ve komplike inşaat elemanları (hafif ve yüksek mukavemetli) üretimi mümkün olmuştur. Günümüzde ise pomza kullanımının ülkemizde kat ettiği yol, oldukça önemlidir. Yaklaşık dünya rezervlerinin %45’ine sahip olmamız ve her tür karakteristik yapıya sahip pomza oluşumlarına ulaşabilmemiz, ülkemizde pomzadan mamul bimsblok elemanlarının gelişmesine imkân sağlamıştır. Bugün ulaşılan nokta, orta ve büyük ölçekte bimsblok üretimi yapan tesis sayısı yaklaşık 80 civarındadır. Türkiye’nin her coğrafik bölgesinde bimsblok kullanımını görebilmek mümkündür. Bu gelişme, gerek ülkemizde bimsblok üzerine yapılan ArGe çalışmaları ve gerekse standardizasyonun sağlanmasının doğal bir sonucu olarak görülmektedir. Bimsblok üretimi ve kullanımı üzerine yakın geçmişe kadar sınır sayıda olan milli standartlarımız, artık yerini Avrupa norm standartlarına bırakmaya başlamıştır. Avrupa norm standartlarının ülkemizde yürürlüğe girmesiyle birlikte, bimsblok elemanlarının çeşitliliği ve farklı tasarımlarda ürünlerin yapılabilmesine imkân tanımıştır. Bu da, bimsin değerini hammadde olarak artırmış, teknik kapasite ve birçok avantajları sebebiyle günümüz yapı endüstrisinin vazgeçilmez ana materyallerinden biri haline gelmiştir.

Ülkemizde bimsblok kullanımı, yukarıda değinilen bimsin üstün teknik özellikleri nedeniyle giderek yaygınlaşmaktadır. 2001-2002 yıllarında duvar malzemeleri arasındaki kullanım payı yaklaşık %2.1 civarında iken, bu oran 2003 yılında %3.2 değerine yükselmiştir. 2004 yılında yapılan yeni tesis yatırımları ve bimsblok kullanımına olan talebin artmasına paralel olarak, bu kullanım oranı %6.3 mertebelerine yükselmiş ve 2005 yılında da yaklaşık %12.8 seviyelerine ulaşmıştır. Bu da göstermektedir ki, bimsblok kullanımı inşaat endüstrisinde önemli bir pazar payına sahip olmaya başlamıştır. Ülkemizde yürürlüğe giren Avrupa Norm Standartları, bimsblok kullanımına ve ürün çeşitlemesine yeni bir yön vermiş ve üretici kuruluşlarımız yeni ürün çeşitlemeleri üzerine gerekli ArGe çalışmalarını tamamlamışlardır. Bu yeni ürünlerin de sektörel olarak kullanıma geçmesiyle birlikte, bimsblok inşaat endüstrisinde önemli bir konuma gelecektir. Yapılan projeksiyon hesaplamalarına göre, 2010’lu yıllarda bimsbloğun bu endüstri de yer alma oranı %30’lar civarına yükselecektir.

TS 825 STANDARDININ YANLIŞ YORUMLANMASI NEDİR?
Halen yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları kitabında 5.3.3. maddesinin son zamanlarda yer alan yanlış yorumlamayla ilgili detayı şu şekildedir. TS 825 standardında bu maddeye bakıldığında “yalnız doğal bims kullanılarak ve kuvars kumu katılmaksızın yapılmış betonlar (TS 3234’e uygun) (TS 2823’e uygun yapı elemanları dahil)” ibaresi bulunmaktadır. TS 2823 zorunlu standart olması, Bakanlık tarafından da teyit edilmiştir. Yeni standardın yürürlüğe girmesi için bakanlık imzası gerekmektedir. Bazı derneklerin ticari amaçla yorum yaparak 0.25 m2’den büyük yapı elemanları iddiası TS 2823’ü eksik incelemesinden kaynaklanmaktadır.

Bu standart incelenirse görülecektir ki ana başlıkla şöyledir.
a) Duvar blokları (dolu bloklar, boşluklu duvar blokları, SW tipi özle yarılı duvar blokları),
b) Döşeme asmolenleri,
c) Plaka ve levhalar,

olarak 3 ana başlıkta incelenmektedir.

Asmolen blokları değerlendirme bu ısı hesabı kapsamı dışında bırakılırsa, diğer başlıkları incelediğinde yapı elemanlarının 0.25 m2 ve üzeri büyük ebatlı yalıtım plakları ve levhalarla duvar blokları olduğunu görülmektedir. Ancak yine ilgili standardın (TS 825) ek 5 sayfa 25-6 numaralı ana başlıkta yapı plakları ve levhaları olarak son derece açık ve hiçbir yoruma meydan vermeden ayrı bir sınıflama yazıldığını okuyoruz. Bu durumda ts 2823 zorunlu standarda uygun yapı elamanları kapsamındaki yapı plakları ve levhaların değerlendirme adresi, ts 825 ek 5-6 nolu başlıkta yer almaktadır. Bazı derneklerin internet sitesinde yayınladığı veya bildiri gibi dağıttığı yazılar sadece ticari amaçla yorumlanmalıdır.

Özetle ts 825-5 başlığında yazılan ts 2823’e uygun yapı elemanları yazısına yalnızca 0,25 m2’den büyük yapı plakları ve levhası sözcüğünü alıp yazmak hatalıdır. Bazı derneklerin bu konuyu net şekilde bilmesine rağmen farklı yorumlaması anlaşılamamaktadır.

Yukarıda açıklamaya çalıştığımız 5.3.3. maddesi ile ilgili Isıbims A.Ş.’nin sorduğu 29.05.2001 tarihli yazı ile TSE tarafından 06.06.2001 tarih 017554 sayı ile cevaplanan Isıbims Hafif Yapı Elemanları Mad. İnş. San. Tic. A.Ş verilen yazıda tam bir uyum ve doğru değerlendirme vardır. Isıbims A.Ş.’ye TSE tarafından yazılan Kayseri Bölge Müdürlüğünce tescil edilen ts uygunluk belgesi ve imalata yeterlilik belgelerinde açıkça yer almaktadır. TSE’ ce Isıbims A.Ş.’ye verilen ts 2823 “Bims Betondan Mamul Yapı Elemanları” Blokbims markası ile TSE markası koyma yetkisi tanınmıştır. İncelendiğinde görüldüğü gibi BDB bims betondan mamul boşluklu duvar blokları ts 2823’le değerlendirilmiştir. 06.06.2001 tarih 017554 sayılı yazıda belirtildiği gibi ts 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardının 5.3.3. maddesi içinde mütalaa edilmesi doğrudur.

Bu nedenle, bimsblok elemanlarının ısı iletkenlik değerleri ts 825 Madde 5.3.3’de yer alan sayılarla değerlendirilir. Bu olay, son günlerde rakip sektörel kurum ve kuruluşlarca yanlış yorumlanmakta ve ticari etik dışı hareketlerle beyanlarda bulunulmaktadır. Saygın kuruluşlarımızdan olan TS kurumumuza konu ile ilgili baskı unsuru uygulanmaya çalışılmakta ve yıpratılmaya çalışılmaktadır.